EFL Cup (Carabao Cup) là một trong hai giải đấu loại trực tiếp lớn nhất của bóng đá Anh bên cạnh FA Cup. Trải qua hơn 60 năm tồn tại, giải đấu này đã chứng kiến sự thống trị của Liverpool và Manchester City, đồng thời tạo ra không ít cú sốc khi các đội hạng dưới từng viết nên những câu chuyện cổ tích hiếm có.
Mục lục
- EFL Cup ra đời như thế nào và mục tiêu ban đầu của giải đấu
- Giai đoạn khởi đầu (1960–1966): chung kết hai lượt và những nhà vô địch đầu tiên
- Bước ngoặt Wembley và suất dự cúp châu Âu (1967–1980)
- Kỷ nguyên tài trợ và sự thống trị của Liverpool (1981–2000)
- Thiên niên kỷ mới và sự trỗi dậy của nhóm Big Six (2001–2016)
- Kỷ nguyên hiện đại: Man City cân bằng kỷ lục và EFL Cup đổi mới thể thức
- Kết luận
EFL Cup ra đời như thế nào và mục tiêu ban đầu của giải đấu
EFL Cup được khai sinh từ mùa giải 1960–61 với tên gọi Football League Cup. Ý tưởng về sân chơi này đến từ Alan Hardaker, Thư ký Liên đoàn bóng đá Anh, trong bối cảnh bóng đá xứ sương mù cần một giải đấu mới để bù đắp doanh thu bị ảnh hưởng bởi kế hoạch giảm số trận đấu.
Ngoài yếu tố tài chính, League Cup còn ra đời nhằm tận dụng sự phát triển của hệ thống đèn chiếu sáng tại các sân vận động. Khi đó, các trận đấu giữa tuần dưới ánh đèn được xem là “mỏ vàng” tiềm năng để kéo khán giả đến sân vào những tối mùa đông.
Dẫu vậy, ở giai đoạn đầu, giải đấu vấp phải sự phản đối từ nhiều CLB lớn. Họ lo ngại sân chơi mới sẽ làm phân tán nguồn lực, ảnh hưởng tới cuộc đua vô địch quốc gia và đặc biệt là các giải đấu châu Âu.
Giai đoạn khởi đầu (1960–1966): chung kết hai lượt và những nhà vô địch đầu tiên
Mùa giải đầu tiên 1960–61 chứng kiến Aston Villa trở thành nhà vô địch inaugural sau khi đánh bại Rotherham United với tổng tỷ số 3-2 qua hai lượt trận chung kết. Trong 6 năm đầu, EFL Cup áp dụng thể thức chung kết lượt đi – lượt về, khác biệt hoàn toàn so với các giải đấu cúp lớn khác.
Chính việc nhiều đội hạng cao từ chối tham dự đã mở ra cơ hội cho các CLB hạng dưới tiến sâu. Norwich City (Hạng Hai) là đội đầu tiên ngoài Hạng Nhất vô địch vào năm 1962, mở đầu cho chuỗi những bất ngờ khiến EFL Cup trở thành giải đấu giàu tính “địa chấn”.
Bước ngoặt Wembley và suất dự cúp châu Âu (1967–1980)
Từ mùa giải 1966–67, EFL Cup chuyển sang thể thức chung kết một trận duy nhất tại Wembley. Queen’s Park Rangers trở thành đội đầu tiên vô địch theo thể thức mới khi đánh bại West Bromwich Albion 3-2, trong bối cảnh họ chỉ là đại diện hạng Ba.
Bước ngoặt quan trọng nhất đến vào năm 1968, khi EFL Cup bắt đầu trao suất dự cúp châu Âu cho đội vô địch. Điều này khiến giá trị giải đấu tăng mạnh, buộc các CLB hàng đầu phải thay đổi thái độ và dành sự quan tâm nhiều hơn.
Đến mùa 1969–70, toàn bộ 92 CLB thuộc hệ thống Liên đoàn bóng đá Anh đều tham dự, biến EFL Cup trở thành một sân chơi có quy mô rộng và sức hút đặc biệt.
Kỷ nguyên tài trợ và sự thống trị của Liverpool (1981–2000)
Năm 1981 đánh dấu một cột mốc mới khi League Cup trở thành giải cúp lớn đầu tiên của Anh chấp nhận nhà tài trợ. Từ đó, giải đấu liên tục đổi tên theo đối tác thương mại, mở ra thời kỳ “thương mại hóa” kéo dài cho đến ngày nay.
Trong giai đoạn này, Liverpool là thế lực thống trị tuyệt đối. The Reds lập kỷ lục vô địch 4 lần liên tiếp từ 1981 đến 1984, một thành tích tồn tại suốt nhiều thập kỷ và trở thành biểu tượng lịch sử của giải đấu.
Không chỉ vậy, Liverpool còn sở hữu nhiều huyền thoại gắn liền với EFL Cup, tiêu biểu là Ian Rush – người từng nhiều lần nâng cúp cùng đội chủ sân Anfield.
Thiên niên kỷ mới và sự trỗi dậy của nhóm Big Six (2001–2016)
Khi Wembley được xây dựng lại, các trận chung kết EFL Cup giai đoạn 2001–2007 được tổ chức tại Millennium Stadium (Cardiff, Xứ Wales). Mãi đến năm 2008, trận chung kết mới trở lại Wembley mới, đưa giải đấu trở về “ngôi nhà biểu tượng” quen thuộc.
Đầu thế kỷ 21 chứng kiến sự cạnh tranh rõ rệt hơn của các CLB thuộc nhóm Big Six. Liverpool và Chelsea là hai đội thành công nhất trong giai đoạn chung kết diễn ra tại Cardiff.
Tuy nhiên, EFL Cup vẫn giữ bản sắc của một giải đấu dễ tạo bất ngờ. Mùa 2012–13, Bradford City – đội bóng thuộc League Two – gây chấn động khi loại ba đại diện Premier League để vào chung kết. Dù thất bại 0-5 trước Swansea City, hành trình của Bradford vẫn được xem là một trong những câu chuyện đặc biệt nhất lịch sử giải.
Kỷ nguyên hiện đại: Man City cân bằng kỷ lục và EFL Cup đổi mới thể thức
Từ mùa 2016–17, giải đấu chính thức mang tên EFL Cup, trước khi được gọi là Carabao Cup từ năm 2017 theo nhà tài trợ. Đây cũng là giai đoạn Manchester City thiết lập quyền lực mới tại giải đấu.
Dưới thời Pep Guardiola, Man City vô địch 4 lần liên tiếp giai đoạn 2018–2021, qua đó cân bằng kỷ lục của Liverpool. Tính đến năm 2025, The Citizens đã có 8 danh hiệu EFL Cup, chỉ đứng sau Liverpool với 10 lần đăng quang.
Song song với đó, thể thức giải đấu cũng được điều chỉnh để giảm tải. Từ mùa 2018–19, hiệp phụ bị loại bỏ ở tất cả các vòng đấu (trừ chung kết), đồng nghĩa các đội sẽ đá luân lưu ngay nếu hòa sau 90 phút. Luật bàn thắng sân khách ở bán kết cũng bị xóa bỏ, đồng thời VAR được áp dụng tại các sân vận động của các CLB Premier League.
Kết luận
Từ một giải đấu ra đời để giải quyết vấn đề doanh thu, EFL Cup đã phát triển thành một phần không thể thiếu của bóng đá Anh hiện đại. Sự thống trị của Liverpool và Manchester City đã định hình giải đấu ở cấp độ danh hiệu, nhưng chính những bất ngờ đến từ các đội hạng dưới mới là yếu tố tạo nên bản sắc riêng. Hãy cùng theo dõi Cà Khịa để đón xem những bất ngờ tại mùa giải 2025/26 tới đây.
